Mark Hooper - Prif ymgeisydd Plaid Cymru Penybont Bro MorgannwgMae'n ddydd Nos Galan 2025, ac mae'n fore oer yn gynnar yn y Barri – ddim mor oer ag mae  Cumbria y radio yn dweud wrtha i, ond eto. Dwi’n tapio ar fy mysellfwrdd gyda fy mysedd yn chwarae mig allan o lewys fy siwmper. Fe allen i roi'r gwres ‘mla’n, ond mae pawb arall yn y tŷ yn dal yn y gwely a byddai sŵn y boeler yn clyncian wrth ddechrau yn debygol o’u deffro - ac wedi'r cyfan, i beth mae siwmperi mawr yn dda os nad am foreau fel hyn.

Gallaf weld llawer o'r dref ges i fy magu ynddi o fy ffenestr wrth i mi deipio. Mae gwawr ola’r haul am y flwyddyn yn un llachar a newydd. Mae’n gosod y naws ar gyfer diwrnod olaf 2025 a'r hyn a ddaw nesaf yn 2026. Mae'n flwyddyn newydd arall (eto) – ac ryn ni wedi eu cael o'r blaen, a bydd gennym y cerrig milltir hyn yn ein bywydau eto, ond mae'r un hon, i Gymru, a gwleidyddiaeth Cymru, yn un hynod o arwyddocaol.

Ymhen ychydig dros bedwar mis bydd Cymru'n wahanol. Bydd gennym Lywodraeth newydd sy'n rhedeg ein gwasanaethau cyhoeddus. Mae gwleidyddiaeth oes datganoli wedi cael ei ddominyddu gan Lafur yma yng Nghymru. Er gwaetha’r gafael hwn ar rym, am lawer o'r amser hwnnw, mae'r cyfrifoldeb am gyflawni wedi bod yn esgus a basiwyd rhwng San Steffan a Chaerdydd. Yr unig bobl sy'n colli yw trigolion Cymru, sydd wedi gorfod dioddef GIG ar ddibyn parhaus, gwasanaethau cyhoeddus a ddarperir yn wael a Llywodraeth nad yw'n fodlon, neu sy'n methu â sefyll i fyny dros fuddiannau Cymru yn effeithiol.

Mae chwe mlynedd ar hugain o fethiant wedi bod yn ddigon i'r etholwyr hir-ddioddefgar yng Nghymru. Mae cangen Gymreig Llafur Starmer ar fin cael eu gorchmynion i adael; gorchmynion i'w cyhoeddi'n swyddogol mewn blychau pleidleisio ledled Cymru ar Fai 7fed. Nid yw'r Blaid Lafur hyd yn oed yn y ras mwyach am bwy fydd yn arwain Cymru o fis Mai. Mae pawb yn gwybod hynny, gan gynnwys y rhan fwyaf o bobl yn y Blaid Lafur. Mae'r parti wedi dod i ben.

A'r Torïaid. Mae adain dde eu plaid wedi hercian yn atgas tuag at ReformUK dros y flwyddyn ddiwethaf tra bod y gweddill yn brwydro i fod yn berthnasol. Hyd yn oed mewn hen gadarnleoedd fel y Bont-faen, maen nhw'n dod yn drydydd tu ôl i Blaid Cymru a ReformUK. Mae rhai, fel Andrew RT Davies sy’n fythol ddig, yn ceisio gor-Farageiddio Farage gyda’i gasineb yn ei anobaith, gan adael yr ychydig Dorïaid un-genedl sy'n weddill yn meddwl tybed i ble aeth eu plaid. Bydd y Torïaid yn ffodus i ddychwelyd digon ar gyfer tîm pump bob ochr ym mis Mai - ni fyddant yn bwysig yn y cyfrif ar ôl yr etholiad - mae 14 mlynedd a mwy o fethiant yn San Steffan wedi sicrhau hynny'n iawn.

O’r fan hyn mae pethau’n achosi ychydig mwy o bryder. Mae ein huwch-etholaeth yn darged ar gyfer ReformUK – wedi'i amlygu'n fewnol (ganddyn nhw) fel "Aur +". Maen nhw eisiau tair o'r chwe sedd yma - y math o gyfrif a fyddai'n eu rhoi yn agos at fod  blaid fwyaf yng Nghymru. Plaid o ddicter ac ofn, wedi'i ariannu gan biliwnyddion sy'n esgus eu bod nhw’n poeni am gymunedau yng Nghymru. Gwelwn eu camwybodaeth a'u celwyddau a safwn yn gryf yn eu herbyn. Mae angen i Gymru, fel endid gwleidyddol, weithio'n llawer gwell – mae gennym gynlluniau credadwy i wneud hynny, ac ni fyddwn, yn wahanol i Farage a'i ffrindiau, yn pwno’r gwannaf mewn cymdeithas i wneud pethau’n well.

Yr unig blaid fydd yn eu hatal rhag cael tair sedd yn ein ardal ni yw Plaid Cymru. Awgrymodd y pôl diwethaf (Canolfan Llywodraethiant Cymru/YouGov – Rhagfyr 17eg 2025) y byddai Sarah Rees o'r Blaid yn cael y chweched sedd honno yma ond y Blaid yn y seithfed safle fyddai ReformUK. Mae rhai wedi rhybuddio am hunanfodlonrwydd ym Mhlaid Cymru – gadewch imi eich sicrhau ein bod yn canolbwyntio'n llwyr ar wneud yn siŵr ein bod yn trechu ReformUK yma ym Mhen y Bont Bro Morgannwg ac yn chwarae ein rhan gadarnhaol wrth adeiladu gwell yfory.

Gallai – a dylai etholiad Mai (yn fy marn i) gael ei benderfynu gan bleidleiswyr dan 35 oed. Does dim amheuaeth, pe bai eu cyhyrau etholiadol yn cael eu hymarfer, byddai hi ar ben ar Farage a'i gang. Yn yr arolwg barn diweddaraf, mae chwe gwaith cymaint o bobl ifanc 18–24 oed yn cefnogi Plaid Cymru o gymharu â ReformUK a thair gwaith cymaint o bobl ifanc 25–34 oed (trueni na wnaethon nhw gynnal arolwg o bobl ifanc 16–17 oed sy'n gallu pleidleisio yn yr etholiad hwn hefyd!). Fe wnaeth Llafur a'r Democratiaid Rhyddfrydol berfformio hyd yn oed yn waeth na ReformUK ac o ran y Torïaid roedd y pleidlais yn gywilyddus. Does dim amser gwell na mis Mai i wneud yn siŵr bod lleisiau pobl ifanc yn cael eu clywed a bod eu pleidleisiau'n cael eu cyfrif. Dyma'r etholiad pwysig. Dyma'r etholiad i bobl ifanc yng Nghymru bleidleisio i Blaid Cymru.

Mae gen i neges ddiffuant a chlir i'r rhai sy'n ystyried pleidleisio i’r Blaid Werdd neu’r Democratiaid Rhyddfrydol yn yr uwch-etholaeth hon. Yn syml, ni fydd eich pleidlais yn cyfrif – yr unig bobl i elwa o’ch pleidlais fydd ReformUK. Nid yw hyn yn wir ym mhob man ledled Cymru. Mae yna ambell le a fydd yn dychwelyd aelodau'r Senedd o'r ddwy blaid hyn, rwy'n siŵr, ond nid ym Morgannwg a Phen-y-bont ar Ogwr. Ni fydd y naill blaid na'r llall yn cyrraedd y trothwy sy'n ofynnol o dan y system gyfrannol sy'n cael ei defnyddio. Gallwn ddadlau rhinweddau neu fel arall y system hon (mae Plaid Cymru wedi cefnogi system Pleidlais Sengl (STV) decach yn gyson), ac mae'n debyg y byddwn yn cytuno, ond ni fydd hynny'n newid y system; rydym y tu hwnt i semanteg er byn hyn. A nawr ar faes y gad etholiadol – gwnewch i'ch pleidlais gyfrif; pleidleisiwch dros Blaid Cymru.

Yn aml, mae pleidiau yn gofyn i gefnogwyr y blaid gymharol wannach fenthyg eu pleidleisiau i atal canlyniad llawer gwaeth. Pleidlais dactegol. O ystyried y peryglon a achosir gan naill ai Llywodraeth Cymru ReformUK neu eu bod yn ennill y nifer fwyaf o seddi yn y Senedd ond yn methu ffurfio llywodraeth (oherwydd nad oes neb arall yn fodlon gweithio gyda nhw), mae'r canlyniadau gwaethaf yn glir. Ond yn wahanol i'r rhan fwyaf o bleidleisiau tactegol, gall cefnogwyr posibl y ddwy blaid sy'n pleidleisio Plaid wneud hynny'n gadarnhaol. Er bod gan Blaid Cymru wahaniaethau polisi gyda'r Gwyrddion a'r Democratiaid Rhyddion, mae gennym hefyd feysydd sylweddol yr ydym yn cytuno arnynt. Byddwn yn sefyll ar faniffesto credadwy a chyflawnadwy a fydd yn gwneud Cymru'n decach ac yn fwy ffyniannus. Gallwch bleidleisio Plaid Cymru gyda hyder a llwyddo hefyd i atal ReformUK. Rydym wedi gweld hyn yng Nghaerffili a gallwn weld yr un peth yma.

Gyda'n gilydd gallwn sicrhau bod 2026 a thu hwnt yn flwyddyn o obaith yn hytrach na chasineb, lle mae gwasanaethau cyhoeddus yr ydym oll yn dibynnu arnynt yn cael eu hariannu'n addas, lle mae'r sylfaen ar gyfer economi decach a chryfach yn cael ei osod a lle mae gennym Lywodraeth Cymru a fydd bob amser yn sefyll dros Gymru a'n buddiannau o'r diwrnod cyntaf. Nid busnes fel arfer yw'r opsiwn rydyn ni'n ei ddewis a dyna pam y gofynnwn i CHI ymuno â ni a chwarae eich rhan yn yr etholiad mwyaf hanfodol hwn. Gallwch ymuno â ni, cyfrannu i gefnogi ein gweithgareddau yn lleol neu yn syml ddweud wrthym y byddwn yn cael eich pleidlais ar Fai 7fed. Bydd angen clymblaid o gefnogaeth flaengar i ennill mewn ychydig dros bedwar mis ac yn Sarah a minnau byddwch chi'n ethol dau aelod na fydd yn eich gadael i lawr.

Mae Mark Hooper yn Gynghorydd ar Gyngor Bro Morgannwg i Blaid Cymru. Mae'n arwain rhestr y Blaid yn etholaeth Pen y Bont Bro Morgannwg sy'n cwmpasu etholaethau seneddol Bro Morgannwg a Phen-y-bont ar Ogwr. Ail ar restr ymgeisyddion Plaid Cymru mae Sarah Rees, Pennaeth Oxfam Cymru. Mae manylion llawn holl ymgeiswyr Plaid Cymru ledled y wlad i'w gweld yma.

Dyma ymgeiswyr Plaid Cymru Pen-y-bont Bro Morgannwg ar gyfer etholiad Senedd 2026. Bydd y tîm yn cael ei arwain gan Mark Hooper, ymgeisydd Rhif 1 Plaid Cymru.

Mae Mark yn arwain rhestr ymgeiswyr Plaid Cymru ar gyfer etholiadau'r Senedd ym Mhen y Bont Bro Morgannwg. Mae'n gynghorydd yn awdurdod lleol Bro Morgannwg ac yn cynrychioli'r ward lle cafodd ei fagu.

Mae gan Mark brofiad helaeth ar ôl gweithio ar lefel uwch i gwmni o’r radd flaenaf, dechrau a rhedeg busnes cydweithredol, cynghori Llywodraeth Cymru ac yn fwyaf diweddar, yn y sector ynni cymunedol.

Fel aelod o'r Senedd, bydd Mark yn canolbwyntio ar ddatblygu economi sy'n gweithio i bawb, creu sector cyhoeddus sydd wedi'i baratoi'n well ar gyfer y dyfodol a sicrhau bod pawb yn cael eu hysbysu am ei waith yn y Senedd.

Mae Mark yn byw yn y Barri gyda'i deulu ac yn mwynhau cerdded eu cŵn Sox a Seren ar hyd traethau hardd y dref.

Sarah Rees

Sarah yw ail ymgeisydd Plaid Cymru ar y rhestr

Mae Sarah Rees yn ymgyrchydd ac arweinydd gwleidyddol gyda phrofiad helaeth ar draws polisi cyhoeddus, trefnu cymunedol, a'r sector gwirfoddol. Wedi'i siapio gan brofiad byw o dlodi a chamwahaniaethu, mae ei hagwedd at wleidyddiaeth wedi'i seilio ar dystiolaeth, cydweithredu, ac ymrwymiad i ddod o hyd i ddatrysiadau ymarferol.

Mae Sarah wedi dal rolau uwch ar draws gwleidyddiaeth a chymdeithas sifil, gan gynnwys gweithioyn ystod cyfnod mamolaeth i Aelod o'r Senedd yn ystod cyfnod clo Covid-19, lle arweiniodd dîm seneddol trwy gyfnod o argyfwng cenedlaethol a helpodd i gyflawni newid polisi ar iechyd mamolaeth ac amenedigol. Mae hi hefyd wedi sefydlu ac arwain menter gymunedol sy'n cefnogi menywod sy'n wynebu gwahaniaethu ar famolaeth, sicrhau a rheoli rhaglenni cyllid cyhoeddus, a chyflawni projectau cenedlaethol mewn partneriaeth ag undebau llafur, elusennau a'r llywodraeth.

Ar hyn o bryd mae Sarah yn uwch arweinydd mewn elusen ryngwladol, ac mae wedi helpu i ddatblygu polisi ar gyfiawnder rhywedd, gweithredu dros yr hinsawdd, ac economi lles i Gymru. Mae hi'n sefyll yn yr etholiad er mwyn dod â'r profiad hwn i Ben-y-Bont Bro Morgannwg — gan gynnig arweinyddiaeth gredadwy, tosturiol a chynrychiolaeth effeithiol sy'n canolbwyntio ar gyflawni newid gwirioneddol i gymunedau ledled Cymru.

Luke Fletcher

Luke yw trydydd ymgeisydd Plaid Cymru ar y rhestr

Yn enedigol o Bencoed, mynychodd Luke Ysgol Gymraeg Bro Ogwr, Ysgol Llanhari, ac yna Prifysgol Caerdydd ar gyfer ei raddau Israddedig a Meistr. Am bron i bum mlynedd, bu Luke yn gweithio yn y sector lletygarwch cyn dod yn ymchwilydd Economi a Chyllid.

Mae cefndir Luke wedi dylanwadu ar ei wleidyddiaeth. Yn dod o ardal ddosbarth gweithiol yn Sir Pen-y-bont ar Ogwr a gyda chysylltiadau ag undebaeth lafur, fe'i etholwyd i’r Senedd yn 2021. Mae Luke wedi bod yn eiriolwr llafar y tu mewn a’r thu allan i siambr y Senedd ar ran y rheini o gefndiroedd incwm isel ac ardaloedd dosbarth gweithiol Cymru. Fel llefarydd Plaid Cymru ar yr economi, mae Luke wedi gwthio’n gyson am bolisïau sy’n gwneud gwahaniaethau diriaethol, cadarnhaol i gymunedau niferus ac amrywiol Cymru. Un o flaenoriaethau Luke yw mynd i’r afael â thlodi ac achosion tlodi – mae bob amser yn awyddus i gyfarfod a chynorthwyo sefydliadau sy’n gweithio yn y maes hwn ar draws rhanbarth Gorllewin De Cymru, boed hynny ar lawr gwlad yn y cymunedau eu hunain neu wrth gyflwyno eu hachos ar eu rhan i Lywodraeth Cymru yn y Senedd.

Gyda Chymru yn wynebu cyfnod economaidd anodd, mae Luke yn canolbwyntio ar greu atebion gwirioneddol a chynaliadwy i'r cwestiynau economaidd mawr sy'n wynebu Cymru. Gyda golwg ar feithrin economi sy’n gyfiawn, sy’n cynnig newid sylfaenol ac sy’n gwella lles y bobl sy’n cynnal yr economi yn ein cymunedau ôl-ddiwydiannol a gwledig, mae Luke yn credu y gall Cymru fod yn lle sy’n sicrhau bod gan bawb yr hyn sydd ei hangen arnynt i fyw bywydau urddasol a boddhaus.

Marianne Cowpe

Marianne yw bedwaredd ymgeisydd Plaid Cymru ar y rhestr

Yn ystod gyrfa amrywiol ar draws Cynghorau Iechyd, Addysg a Sir, mae Marianne wedi adeiladu cyfoeth o brofiad ar lefel leol a chenedlaethol yng Nghymru, y DU ac yn rhyngwladol. Ar hyn o bryd mae'n Gynghorydd Cymunedol a Sir ym Mro Morgannwg.

Mae'r wlad hon wedi cael ei siomi gan y Ceidwadwyr yn San Steffan lle llwyddon nhw i gamdrin pandemig a rhoi contractau i'w ffrindiau a rhoddwyr i’w plaid tra bod staff meddygol yn gweithio heb y PPE priodol. Mae'r llywodraeth Lafur yng Nghymru wedi dinistrio ein gwasanaeth iechyd a'n haddysg.  Mae rhestrau aros yn hirach yng Nghymru na gweddill y DU a'r oedran darllen yma yn wynebu heriau sylweddol o'i gymharu â Lloegr. Dim ond Plaid Cymru sydd â'r polisïau a'r gallu i wyrdroi hyn a gwneud y peth iawn i bobl Cymru.

Ian Johnson

Ian yw bumed ymgeisydd Plaid Cymru ar y rhestr

Mae Dr Ian Johnson yn arweinydd grŵp Plaid Cymru ar Gyngor Sir Bro Morgannwg. Cyn-ymgeisydd Senedd a San Steffan, mae Ian wedi cynrychioli canol dre’r Barri ar Gyngor y Fro a Chyngor Tref Y Barri ers 2012, yn ail-etholwyd yn 2017 a 2022. Roedd e’n Faer Y Barri yn 2023/24. Roedd Ian yn uwch ymchwilydd Cymru ar gyfer elusen iechyd meddwl, Mind, ac wedi cael ei wobrwyo am ei waith fel ymchwilydd gwleidyddol, ac yn Bennaeth Polisi Plaid Cymru. Tu allan o wleidyddiaeth, mae Ian yn adnabyddus am ysgrifennu am bêl-droed CPD Y Barri a Chymru, yn drefnydd digwyddiadau Gŵyl Celfyddydau’r Barri, aelod bwrdd Cymdeithas Cymuned Gerddi Alexandra ac yn gyn-lywodraethwr ysgol mewn nifer o ysgolion y Barri, yn cynnwys Ysgol Uwch Whitmore, Ysgol Gyfun Bechgyn y Barri ac Ysgol Gynradd Gladstone.